Lamprophiidae

Lamprophiidae
Lamprophis capensis
Classificazione scientifica
DominioEukaryota
RegnoAnimalia
SottoregnoEumetazoa
SuperphylumDeuterostomia
PhylumChordata
SubphylumVertebrata
InfraphylumGnathostomata
SuperclasseTetrapoda
ClasseReptilia
SottoclasseDiapsida
OrdineSquamata
SottordineSerpentes
InfraordineCaenophidia
SuperfamigliaColubroidea
FamigliaLamprophiidae
Fitzinger, 1843
Sottofamiglie
  • Aparallactinae
  • Atractaspidinae
  • Lamprophiinae
  • Prosymninae
  • Psammophiinae
  • Pseudaspidinae
  • Pseudoxyrhophiinae

I Lamprofidi (Lamprophiidae Fitzinger, 1843) sono una famiglia di serpenti, diffusi prevalentemente in Africa.[1]

Distribuzione e habitat

La famiglia è diffusa prevalentemente nel continente africano, con 18 generi endemici del Madagascar (Alluaudina, Brygophis, Compsophis, Dromicodryas, Elapotinus, Heteroliodon, Ithycyphus, Langaha, Leioheterodon, Liopholidophis, Madagascarophis, Micropisthodon, Mimophis, Pararhadinaea, Parastenophis, Phisalixella, Pseudoxyrhopus e Thamnosophis)[1]. Alcune specie (p.es. Malpolon spp., Micrelaps spp., Psammophis spp.) estendono il loro areale all'Europa meridionale, al Medio Oriente e al subcontinente indiano.

Tassonomia

Tradizionalmente questo raggruppamento veniva considerato una sottofamiglia (Lamprophiinae) della famiglia Colubridae.

Recentemente è stata elevata al rango di famiglia a sé stante[2], suddivisa a sua volta in 7 sottofamiglie che raggruppano i seguenti generi e specie:[1]

Aparallactus lunulatus
  • Sottofamiglia Aparallactinae Bourgeois, 1968
    • Genere Amblyodipsas Peters, 1857
      • Amblyodipsas concolor (Smith, 1849)
      • Amblyodipsas dimidiata (Günther, 1888)
      • Amblyodipsas katangensis De Witte & Laurent, 1942
      • Amblyodipsas microphthalma (Bianconi, 1852)
      • Amblyodipsas polylepis (Bocage, 1873)
      • Amblyodipsas rodhaini (De Witte, 1930)
      • Amblyodipsas teitana (Loveridge, 1936
      • Amblyodipsas unicolor (Reinhardt, 1843)
      • Amblyodipsas ventrimaculata (Roux, 1907)
    • Genere Aparallactus Smith, 1849
      • Aparallactus capensis Smith, 1849
      • Aparallactus guentheri Boulenger, 1895
      • Aparallactus jacksonii (Günther, 1888)
      • Aparallactus lineatus (Peters, 1870)
      • Aparallactus lunulatus (Peters, 1854)
      • Aparallactus modestus (Günther, 1859)
      • Aparallactus moeruensis De Witte & Laurent, 1943
      • Aparallactus niger Boulenger, 1897
      • Aparallactus nigriceps (Peters, 1854)
      • Aparallactus turneri Loveridge, 1935
      • Aparallactus werneri Boulenger, 1895
    • Genere Brachyophis Mocquard, 1888
      • Brachyophis revoili Mocquard, 1888
    • Genere Chilorhinophis Werner, 1907
      • Chilorhinophis butleri Werner, 1907
      • Chilorhinophis carpenteri (Parker, 1927)
      • Chilorhinophis gerardi (Boulenger, 1913)
    • Genere Hypoptophis Boulenger, 1908
      • Hypoptophis wilsonii Boulenger, 1908
    • Genere Macrelaps Boulenger, 1896
      • Macrelaps microlepidotus (Günther, 1860)
    • Genere Micrelaps Boettger, 1880
      • Micrelaps bicoloratus Sternfeld, 1908
      • Micrelaps boettgeri Boulenger, 1896
      • Micrelaps muelleri Boettger, 1880
      • Micrelaps tchernovi Werner, Babocsay, Carmely & Thuna, 2006
      • Micrelaps vaillanti (Mocquard, 1888)
    • Genere Polemon Jan, 1858
      • Polemon acanthias (Reinhardt, 1860)
      • Polemon barthii Jan, 1858
      • Polemon bocourti Mocquard, 1897
      • Polemon christyi (Boulenger, 1903)
      • Polemon collaris (Peters, 1881)
      • Polemon fulvicollis (Mocquard, 1887)
      • Polemon gabonensis (Duméril, 1856)
      • Polemon gracilis (Boulenger, 1911)
      • Polemon griseiceps (Laurent, 1947)
      • Polemon leopoldi (De Witte, 1941)
      • Polemon neuwiedi (Jan, 1858)
      • Polemon notatus (Peters, 1882)
      • Polemon robustus De Witte & Laurent, 1947
    • Genere Xenocalamus Günther, 1868
      • Xenocalamus bicolor Günther, 1868
      • Xenocalamus mechowii Peters, 1881
      • Xenocalamus michellii Müller, 1911
      • Xenocalamus sabiensis Broadley, 1971
      • Xenocalamus transvaalensis Methuen, 1919
Atractaspis engaddensis
  • Sottofamiglia Atractaspidinae Günther, 1858
    • Genere Atractaspis Smith, 1849
      • Atractaspis andersonii Boulenger, 1905
      • Atractaspis aterrima Günther, 1863
      • Atractaspis bibronii Smith, 1849
      • Atractaspis boulengeri Mocquard, 1897
      • Atractaspis congica Peters, 1877
      • Atractaspis corpulenta (Hallowell, 1854)
      • Atractaspis dahomeyensis Bocage, 1887
      • Atractaspis duerdeni Gough, 1907
      • Atractaspis engaddensis Haas, 1950
      • Atractaspis engdahli Lönnberg & Andersson, 1913
      • Atractaspis fallax Peters, 1867
      • Atractaspis irregularis (Reinhardt, 1843)
      • Atractaspis leucomelas Boulenger, 1895
      • Atractaspis magrettii Scortecci, 1928
      • Atractaspis microlepidota Günther, 1866
      • Atractaspis micropholis Günther, 1872
      • Atractaspis phillipsi Barbour, 1913
      • Atractaspis reticulata Sjöstedt, 1896
      • Atractaspis scorteccii Parker, 1949
      • Atractaspis watsoni Boulenger, 1908
    • Genere Homoroselaps Jan, 1858
      • Homoroselaps dorsalis (Smith, 1849)
      • Homoroselaps lacteus (Linnaeus, 1758)
Boaedon fuliginosus
Lamprophis aurora
Lycodonomorphus rufulus
Lycophidion capense
  • Sottofamiglia Lamprophiinae Fitzinger, 1843
    • Genere Boaedon Duméril, Bibron & Duméril, 1854
      • Boaedon fuliginosus (Boie, 1827)
      • Boaedon lineatus Duméril, Bibron & Duméril, 1854
      • Boaedon maculatus Parker, 1932
      • Boaedon olivaceus (Duméril, 1856)
      • Boaedon virgatus (Hallowell, 1854)
    • Genere Bothrolycus Günther, 1874
      • Bothrolycus ater Günther, 1874
    • Genere Bothrophthalmus Peters, 1863
      • Bothrophthalmus brunneus Günther, 1863
      • Bothrophthalmus lineatus (Peters, 1863)
    • Genere Chamaelycus Boulenger, 1919
      • Chamaelycus christyi Boulenger, 1919
      • Chamaelycus fasciatus (Günther, 1858)
      • Chamaelycus parkeri (Angel, 1934)
      • Chamaelycus werneri (Mocquard, 1902)
    • Genere Dendrolycus Laurent, 1956
      • Dendrolycus elapoides (Günther, 1874)
    • Genere Gonionotophis Boulenger, 1893
      • Gonionotophis brussauxi (Mocquard, 1889)
      • Gonionotophis capensis (Smith, 1847)
      • Gonionotophis crossi (Boulenger, 1895)
      • Gonionotophis egbensis (Dunger, 1966)
      • Gonionotophis gabouensis (Trape & Mané, 2005)
      • Gonionotophis grantii (Günther, 1863)
      • Gonionotophis guirali (Mocquard, 1887)
      • Gonionotophis klingi Matschie, 1893
      • Gonionotophis laurenti (De Witte, 1959)
      • Gonionotophis nyassae (Günther, 1888)
      • Gonionotophis poensis (Smith, 1849)
      • Gonionotophis savorgnani (Mocquard, 1887)
      • Gonionotophis stenophthalmus (Mocquard, 1887)
      • Gonionotophis unicolor (Boulenger, 1910)
      • Gonionotophis vernayi Bogert, 1940)
    • Genere Hormonotus Hallowell, 1857
      • Hormonotus modestus (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
    • Genere Inyoka Kelly et al., 2011
      • Inyoka swazicus (Schaefer, 1970)
    • Genere Lamprophis Fitzinger, 1843
      • Lamprophis abyssinicus Mocquard, 1906
      • Lamprophis aurora (Linnaeus, 1758)
      • Lamprophis capensis (Duméril & Bibron, 1854)
      • Lamprophis erlangeri (Sternfeld, 1908)
      • Lamprophis fiskii Boulenger, 1887
      • Lamprophis fuscus Boulenger, 1893
      • Lamprophis geometricus (Schlegel, 1837)
      • Lamprophis guttatus (Smith, 1843)
    • Genere Lycodonomorphus Fitzinger, 1843
      • Lycodonomorphus bicolor (Günther, 1893)
      • Lycodonomorphus inornatus (Duméril & Bibron, 1854)
      • Lycodonomorphus laevissimus (Günther, 1862)
      • Lycodonomorphus leleupi (Laurent, 1950)
      • Lycodonomorphus rufulus (Lichtenstein, 1823)
      • Lycodonomorphus subtaeniatus Laurent, 1954
      • Lycodonomorphus whytii (Boulenger, 1897)
    • Genere Lycophidion Fitzinger, 1843
      • Lycophidion acutirostre Günther, 1868
      • Lycophidion albomaculatum Steindachner, 1870
      • Lycophidion capense (Smith, 1831)
      • Lycophidion depressirostre Laurent, 1968
      • Lycophidion hellmichi Laurent, 1964
      • Lycophidion irroratum (Leach, 1819)
      • Lycophidion laterale Hallowell, 1857
      • Lycophidion meleagris Boulenger, 1893
      • Lycophidion multimaculatum Boettger, 1888
      • Lycophidion namibianum Broadley, 1991
      • Lycophidion nanus (Broadley, 1958)
      • Lycophidion nigromaculatum (Peters, 1863)
      • Lycophidion ornatum Parker, 1936
      • Lycophidion pembanum (Laurent, 1968)
      • Lycophidion pygmaeum Broadley, 1996
      • Lycophidion semiannule Peters, 1854
      • Lycophidion semicinctum Duméril, Bibron & Duméril, 1854
      • Lycophidion taylori Broadley & Hughes, 1993
      • Lycophidion uzungwense Loveridge, 1932
      • Lycophidion variegatum Broadley, 1969
    • Genere Pseudoboodon Peracca, 1897
      • Pseudoboodon boehmei Rasmussen & Largen, 1992
      • Pseudoboodon gascae Peracca, 1897
      • Pseudoboodon lemniscatus (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
      • Pseudoboodon sandfordorum Spawls, 2004
  • Sottofamiglia Prosymninae Kelly, Barker, Villet & Broadley, 2009
    • Genere Prosymna Gray, 1849
      • Prosymna ambigua Bocage, 1873
      • Prosymna angolensis Boulenger, 1915
      • Prosymna bivittata Werner, 1903
      • Prosymna frontalis (Peters, 1867)
      • Prosymna greigerti Mocquard, 1906
      • Prosymna janii Bianconi, 1862
      • Prosymna lineata (Peters, 1871)
      • Prosymna meleagris (Reinhardt, 1843)
      • Prosymna ornatissima Barbour & Loveridge, 1928
      • Prosymna pitmani Battersby, 1951
      • Prosymna ruspolii (Boulenger, 1896)
      • Prosymna semifasciata Broadley, 1995
      • Prosymna somalica Parker, 1930
      • Prosymna stuhlmanni (Pfeffer, 1893)
      • Prosymna sundevalli (Smith, 1849)
      • Prosymna visseri Fitzsimons, 1959
Malpolon monspessulanus
Psammophis lineolatus
Psammophis schokari
Psammophylax rhombeatus
Rhamphiophis oxyrhynchus
  • Sottofamiglia Psammophiinae Dowling, 1967
    • Genere Dipsina Jan, 1862
      • Dipsina multimaculata (Smith, 1847)
    • Genere Hemirhagerrhis Boettger, 1893
      • Hemirhagerrhis hildebrandtii (Peters, 1878)
      • Hemirhagerrhis kelleri Boettger, 1893
      • Hemirhagerrhis nototaenia (Günther, 1864)
      • Hemirhagerrhis viperina (Bocage, 1873)
    • Genere Malpolon Fitzinger, 1826
    • Genere Mimophis Günther, 1868
    • Genere Psammophis Fitzinger, 1826
      • Psammophis aegyptius Marx, 1958
      • Psammophis angolensis (Bocage, 1872)
      • Psammophis ansorgii Boulenger, 1905
      • Psammophis biseriatus Peters, 1881
      • Psammophis brevirostris Peters, 1881
      • Psammophis condanarus (Merrem, 1820)
      • Psammophis crucifer (Daudin, 1803)
      • Psammophis elegans (Shaw, 1802)
      • Psammophis indochinensis (Smith, 1943
      • Psammophis jallae Peracca, 1896
      • Psammophis leightoni Boulenger, 1902
      • Psammophis leithii Günther, 1869
      • Psammophis leopardinus Bocage, 1887
      • Psammophis lineatus (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
      • Psammophis lineolatus (Brandt, 1836)
      • Psammophis longifrons Boulenger, 1896
      • Psammophis mossambicus Peters, 1882
      • Psammophis namibensis Broadley, 1975
      • Psammophis notostictus Peters, 1867
      • Psammophis orientalis Broadley, 1977
      • Psammophis phillipsi (Hallowell, 1844)
      • Psammophis praeornatus (Schlegel, 1837)
      • Psammophis pulcher Boulenger, 1895
      • Psammophis punctulatus Duméril & Bibron, 1854
      • Psammophis rukwae Broadley, 1966
      • Psammophis schokari (Forskal, 1775)
      • Psammophis sibilans (Linnaeus, 1758)
      • Psammophis subtaeniatus Peters, 1882
      • Psammophis sudanensis Werner, 1919
      • Psammophis tanganicus Loveridge, 1940
      • Psammophis trigrammus Günther, 1865
      • Psammophis trinasalis Werner, 1902
      • Psammophis zambiensis Hughes, 2002
    • Genere Psammophylax Fitzinger, 1843
      • Psammophylax acutus (Günther, 1888)
      • Psammophylax rhombeatus (Linnaeus, 1758)
      • Psammophylax tritaeniatus (Günther, 1868)
      • Psammophylax variabilis Günther, 1893
    • Genere Rhagerhis W.Peters, 1862
      • Rhagerhis moilensis (Reuss, 1834)
    • Genere Rhamphiophis W.Peters, 1854
      • Rhamphiophis oxyrhynchus (Reinhardt, 1843)
      • Rhamphiophis rostratus Peters, 1854
      • Rhamphiophis rubropunctatus (Fischer, 1884)
Pseudaspis cana
  • Sottofamiglia Pseudaspidinae Cope, 1893
    • Genere Pseudaspis Fitzinger, 1843
      • Pseudaspis cana (Linnaeus, 1758)
    • Genere Pythonodipsas Günther, 1868
      • Pythonodipsas carinata Günther, 1868
Compsophis laphystius
Duberria lutrix
Ithycyphus miniatus
Langaha madagascariensis
Leioheterodon madagascariensis
Liopholidophis dolicocercus
Lycodryas maculatus
Madagascarophis colubrinus
Pararhadinaea melanogaster
Parastenophis betsileanus
Thamnosophis lateralis
  • Sottofamiglia Pseudoxyrhophiinae Dowling, 1975
    • Genere Alluaudina Mocquard, 1894
      • Alluaudina bellyi Mocquard, 1894
      • Alluaudina mocquardi Angel, 1939
    • Genere Amplorhinus Smith, 1847
      • Amplorhinus multimaculatus Smith, 1847
    • Genere Brygophis Domergue & Bour, 1989
    • Genere Compsophis Mocquard, 1894
      • Compsophis albiventris Mocquard, 1894
      • Compsophis boulengeri (Peracca, 1892)
      • Compsophis fatsibe (Mercurio & Andreone, 2005)
      • Compsophis infralineatus (Günther, 1882)
      • Compsophis laphystius (Cadle, 1996)
      • Compsophis vinckei (Domergue, 1988)
      • Compsophis zeny (Cadle, 1996)
    • Genere Ditypophis Günther, 1881
      • Ditypophis vivax Günther, 1881
    • Genere Dromicodryas Boulenger, 1893
    • Genere Duberria Fitzinger, 1826
      • Duberria lutrix (Linnaeus, 1758)
      • Duberria shirana (Boulenger, 1894)
      • Duberria variegata (Peters, 1854)
    • Genere Elapotinus Jan, 1862
    • Genere Heteroliodon Boettger, 1913
      • Heteroliodon fohy Glaw, Vences & Nussbaum, 2005
      • Heteroliodon lava Nussbaum & Raxworthy, 2000
      • Heteroliodon occipitalis (Boulenger, 1896)
    • Genere Ithycyphus Günther, 1873
      • Ithycyphus blanci Domergue, 1988
      • Ithycyphus goudoti (Schlegel, 1837)
      • Ithycyphus miniatus (Schlegel, 1837)
      • Ithycyphus oursi Domergue, 1986
      • Ithycyphus perineti Domergue, 1986
    • Genere Langaha Bonnaterre, 1790
    • Genere Leioheterodon Boulenger, 1893
    • Genere Liophidium Boulenger, 1896
      • Liophidium apperti Domergue, 1984
      • Liophidium chabaudi Domergue, 1984
      • Liophidium maintikibo Franzen, Jones, Raselimanana, Nagy, C'Cruze, Glaw & Vences, 2009
      • Liophidium mayottensis (Peters, 1874)
      • Liophidium pattoni Vieites, Ratsoavina, Randrianiaina, Nagy, Glaw & Vences, 2010
      • Liophidium rhodogaster (Schlegel, 1837)
      • Liophidium therezieni Domergue, 1984
      • Liophidium torquatum (Boulenger, 1888)
      • Liophidium trilineatum Boulenger, 1896
      • Liophidium vaillanti (Mocquard, 1901)
    • Genere Liopholidophis Mocquard, 1904
      • Liopholidophis baderi Glaw, Kucharzewski, Nagy, Hawlitschek & Vences, 2013
      • Liopholidophis dimorphus Glaw, Nagy, Franzen & VenceS, 2007
      • Liopholidophis dolicocercus (Peracca, 1892)
      • Liopholidophis grandidieri Mocquard, 1904
      • Liopholidophis oligolepis Glaw, Kucharzewski, Nagy, Hawlitschek & Vences, 2013
      • Liopholidophis rhadinaea Cadle, 1996
      • Liopholidophis sexlineatus (Günther, 1882)
      • Liopholidophis varius (Fischer, 1884)
    • Genere Lycodryas Günther, 1879
      • Lycodryas carleti (Domergue, 1995)
      • Lycodryas citrinus (Domergue, 1995)
      • Lycodryas cococola Hawlitschek, Nagy & Glaw, 2012
      • Lycodryas gaimardi (Schlegel, 1837)
      • Lycodryas granuliceps (Boettger, 1877)
      • Lycodryas guentheri (Boulenger, 1896)
      • Lycodryas inopinae (Domergue, 1995)
      • Lycodryas inornatus (Boulenger, 1896)
      • Lycodryas maculatus (Günther, 1858)
      • Lycodryas pseudogranuliceps (Domergue, 1995)
    • Genere Madagascarophis Mertens, 1952
      • Madagascarophis colubrinus (Schlegel, 1837)
      • Madagascarophis fuchsi Glaw, Kucharzewski, Köhler, Vences & Nagy, 2013
      • Madagascarophis meridionalis Domergue, 1987
      • Madagascarophis ocellatus Domergue, 1987
    • Genere Micropisthodon Mocquard, 1894
    • Genere Pararhadinaea Boettger, 1898
    • Genere Parastenophis Nagy, Glaw & Vences, 2010
    • Genere Phisalixella Nagy, Glaw & Vences, 2010
      • Phisalixella arctifasciata (Duméril & Bibron, 1854)
      • Phisalixella iarakaensis (Domergue, 1994)
      • Phisalixella tulearensis (Domergue, 1995)
      • Phisalixella variabilis (Boulenger, 1896)
    • Genere Pseudoxyrhopus Günther, 1881
      • Pseudoxyrhopus ambreensis Mocquard, 1895
      • Pseudoxyrhopus analabe Nussbaum, Andreone & Raxworthy, 1998
      • Pseudoxyrhopus ankafinaensis Raxworthy & Nussbaum, 1994
      • Pseudoxyrhopus heterurus (Jan, 1863)
      • Pseudoxyrhopus imerinae (Günther, 1890)
      • Pseudoxyrhopus kely Raxworthy & Nussbaum, 1994
      • Pseudoxyrhopus microps Günther, 1881
      • Pseudoxyrhopus oblectator Cadle, 1999
      • Pseudoxyrhopus quinquelineatus (Günther, 1881)
      • Pseudoxyrhopus sokosoko Raxworthy & Nussbaum, 1994
      • Pseudoxyrhopus tritaeniatus Mocquard, 1894
    • Genere Thamnosophis Jan, 1863
      • Thamnosophis epistibes (Cadle, 1996)
      • Thamnosophis infrasignatus (Günther, 1882)
      • Thamnosophis lateralis (Duméril & Bibron, 1854)
      • Thamnosophis martae (Glaw, Franzen & Vences, 2005)
      • Thamnosophis mavotenda (Glaw, Nagy, Köhler, Franzen & Vences, 2009
      • Thamnosophis stumpffi (Boettger, 1881)
Oxyrhabdium modestum
  • incertae sedis
    • Genere Buhoma Ziegler, Vences, Glaw & Böhme, 1997
      • Buhoma depressiceps (Werner, 1897)
      • Buhoma procterae (Loveridge, 1922)
      • Buhoma vauerocegae (Tornier, 1902)
    • Genere Montaspis Bourquin, 1991
      • Montaspis gilvomaculata Bourquin, 1991
    • Genere Oxyrhabdium Boulenger, 1893
      • Oxyrhabdium leporinum (Günther, 1858)
      • Oxyrhabdium modestum (Duméril, 1853)
    • Genere Psammodynastes Günther, 1858
      • Psammodynastes pictus Günther, 1858
      • Psammodynastes pulverulentus (Boie, 1827)

Note

  1. ^ a b c Family: Lamprophiidae, in The Reptile Database. URL consultato il 18 luglio 2014.
  2. ^ Pyron RA, Burbrink FT, Colli GR, Montes de Oca AN, Vitt LJ, Kuczynski CA, Wiens JJ, The phylogeny of advanced snakes (Colubroidea), with discovery of a new subfamily and comparison of support methods for likelihood trees (PDF), in Molecular Phylogenetics and Evolution, vol. 58, 2010, pp. 329–342 (archiviato dall'url originale il 3 dicembre 2013).

Altri progetti